Ο καλύτερος φθινοπωρινός λαχανόκηπος

 Αν θέλετε να προσθέσετε λίγο χρώμα και γεύση στη ζωή σας αυτό το φθινόπωρο, έχουμε καλά νέα: Μπορείτε να ξεκινήσετε έναν φθινοπωρινό λαχανόκηπο σχεδόν σε οποιοδήποτε μέρος και αν βρίσκεστε! 

 Όσο παράξενο και αν σας φαίνεται ένας φθινοπωρινός λαχανόκηπος έχει ποικίλα οφέλη. Το ακόμα ζεστό έδαφος ευνοεί την καλή ανάπτυξη των ριζών. Ο δροσερός καιρός εξαλείφει την απειλή της θερμικής καταπόνησης στα νέα φυτά. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις βοηθούν τα φυτά να δημιουργήσουν ισχυρότερα ριζικά συστήματα πριν από το χειμώνα. Ενώ τέλος πολλά παράσιτα και ασθένειες της άνοιξης και του καλοκαιριού δεν αποτελούν τόσο μεγάλη απειλή το φθινόπωρο καθώς εκλείπουν λόγω χαμηλών θερμοκρασιών. 

Tip! Για να βεβαιωθείτε ότι ο φθινοπωρινός κήπος σας θα ωριμάσει πριν μπει ο χειμώνας, ξεκινήστε να σπέρνετε τα φυτά ή τους σπόρους σας στα μέσα έως τα τέλη του καλοκαιριού – ιδανικά, περίπου την ίδια στιγμή που τελειώνουν οι καλλιέργειές σας της άνοιξης.

  Πότε να φυτέψετε: Για να προσδιορίσετε τον βέλτιστο χρόνο φυτέματος για τις φθινοπωρινές καλλιέργειες από σπόρους, θα χρειαστεί να κάνετε κάποια μαθηματικά. Ελέγξτε το πίσω μέρος της συσκευασίας των σπόρων για τις «ημέρες μέχρι την ωρίμανση» ή ρωτήστε τον γεωπόνο σας και στη συνέχεια μετρήστε αντίστροφα από τη μέση ημερομηνία του πρώτου δυνατού παγετού στην περιοχή σας. Επειδή ο ρυθμός ανάπτυξης των φυτών θα επιβραδυνθεί καθώς οι ημέρες συντομεύονται (λιγότερες ώρες φωτός την ημέρα το φθινόπωρο σημαίνει ότι τα φυτά αναπτύσσονται πιο αργά) , προσθέστε μία ή δύο επιπλέον εβδομάδες για να καθορίσετε την ημερομηνία σποράς σας.

  Λίστα με τα φθινοπωρινά λαχανικά για καλλιέργεια – Τι να φυτέψετε 

 Το φθινόπωρο είναι μια εξαιρετική περίοδος για να φυτέψετε μια ακόμη παρτίδα ανοιξιάτικων λαχανικών, όπως σπανάκι, μαρούλι, ρόκα, χόρτα, επειδή απαιτούν πιο δροσερό έδαφος για τη βλάστηση των σπόρων και ωριμάζουν γρήγορα. Τα ταχέως αναπτυσσόμενα εδώδιμα λαχανικά όπως τα ραπανάκια, τα παντζάρια και τα γογγύλια ευδοκιμούν επίσης σε δροσερές συνθήκες και χρειάζονται λιγότερο από δύο μήνες για να ωριμάσουν. Τέλος μερικά κρεμμύδια και κάποιες σκελίδες σκόρδου θα ολοκληρώσουν τον φθινοπωρινό κήπο σας για συγκομιδή στα τέλη της άνοιξης ή το καλοκαίρι του επόμενου έτους. Αυτά τα 10 λαχανικά είναι εύκολο να αναπτυχθούν ακόμη και για έναν αρχάριο κηπουρό. Φροντίστε να ξεκινήσετε το φύτεμα σπόρων όσο ο καιρός είναι ακόμα ζεστός. Αν περιμένετε μέχρι να κρυώσει αρκετά, μπορεί να είναι ήδη πολύ αργά για τις περισσότερες καλλιέργειες. Σε αυτή την περίπτωση προτιμήστε να προμηθευτείτε έτοιμα φυτά. 

  Λάχανο

 Το λάχανο είναι φυτό ψυχρής εποχής. Ενώ τα φυτά μπορούν να αναπτυχθούν σε πιο ζεστό καιρό, χρειάζονται ψυχρότερες θερμοκρασίες για να σχηματίσουν ένα κεφάλι. Το λάχανο χρειάζεται οπουδήποτε από 90 έως 120 ημέρες για να ωριμάσει, επομένως μια φθινοπωρινή καλλιέργεια θα είναι πολύ πιθανή εάν μεταφυτεύσετε σπορόφυτα στα μέσα έως τα τέλη του καλοκαιριού. Προτιμά τις ηλιόλουστες θέσεις ενώ η ιδανική θερμοκρασία ανάπτυξης είναι 15-18 βαθμοί Κελσίου. Έχει μεγάλες απαιτήσεις σε νερό ενώ θέλει τακτικό πότισμα. Διατίθεται σε πολλές ποικιλίες όπως τα λάχανα τύπου savoy, τα κόκκινα και μοβ λάχανα κ.α Οι περισσότερες ποικιλίες είναι αρκετά ανθεκτικές για να αντιμετωπίσουν έναν ελαφρύ παγετό. Η καλλιέργεια του λάχανου αναπτύσσει μεγάλη φυλλική επιφάνεια και δίνει μία συγκομιδή ανά φυτό, γεγονός που αποθαρρύνει πολλούς από το να καλλιεργήσουν λάχανο σε γλάστρα. Για να καλλιεργήσουμε λάχανα στο μπαλκόνι, επιλέγουμε γλάστρες διαμέτρου και ύψους 30 εκατοστών τις οποίες τοποθετούμε σε μπαλκόνι με νότιο ή δυτικό προσανατολισμό. 

  Ραπανάκια 

 Τα ραπανάκια είναι από τα πιο γρήγορα αναπτυσσόμενα λαχανικά που μπορείτε να φυτέψετε, με μερικές ποικιλίες έτοιμες σε μόλις 3 εβδομάδες. Το ραπανάκι χρειάζεται δροσερό, σχετικά ψυχρό καιρό για να αναπτυχθεί, με ιδανικές θερμοκρασίες μεταξύ 13-19°C. Είναι ανθεκτικό σε χαμηλές θερμοκρασίες και στον παγετό κατά την περίοδο του χειμώνα. Προτιμούμε να φυτεύουμε τα ραπανάκια σε ηλιόλουστες θέσεις την εποχή του φθινοπώρου. Φυτέψτε σε ζαρτινιέρες 20-30 εκατοστών βάθος στο μπαλκόνι σας ή στο χώμα από όπου βγάλατε τα λαχανικά του καλοκαιριού. Μαζί με τα καρότα και τα παντζάρια, τα ραπανάκια που καλλιεργούνται το φθινόπωρο έχουν καλύτερη γεύση από αυτά που καλλιεργούνται την άνοιξη. Οι ταχέως αναπτυσσόμενες ανοιξιάτικες ποικιλίες ωριμάζουν σε 3 έως 4 εβδομάδες και μπορούν να φυτευτούν διαδοχικά κάθε εβδομάδα μέχρι ένα μήνα πριν από τον πρώτο παγετό. Οι χειμερινές ποικιλίες αναπτύσσονται πιο αργά αλλά προσφέρουν μεγαλύτερες ρίζες και φύλλα, πιο εύρωστη γεύση και μεγαλύτερη αποθήκευση (στο έδαφος και στο ψυγείο μετά τη συγκομιδή). Καλλιεργήστε και τα δύο είδη για ποικιλία στον φθινοπωρινό σας κήπο! 

  Παντζάρια 

 Παρόλο που τα παντζάρια αναπτύσσονται στη ζέστη του καλοκαιριού, έχουν την τάση να πικραίνουν και να ξυλοποιούνται γρήγορα. Το φθινόπωρο αποτελεί την ιδανική εποχή φύτευσης καθώς είναι ανθεκτικά στο κρύο, αγαπούν το δροσερό έδαφος και όταν ωριμάζουν παράγουν πιο γλυκά παντζάρια. Αυτό το εδώδιμο λαχανικό δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις σε νερό αρκεί να έχει σταθερό πότισμα και τότε θα είναι έτοιμο για συγκομιδή σε περίπου 60 ημέρες. Εάν θέλετε να τα φυτέψετε σε γλάστρα προτιμήστε μια σχετικά ρηχή ζαρτινιέρα 20 εκατοστών ύψους για να αναπτυχθεί το ριζικό του σύστημα. Κατά τη φθινοπωρινή περίοδο φυτέψτε τα φυτά σας σε ηλιόλουστες θέσεις. Extra: Και τα φύλλα και οι ρίζες του παντζαριού είναι βρώσιμα . Αραιώστε τα σπορόφυτα για να ενθαρρύνετε μια πιο παραγωγική καλλιέργεια και χρησιμοποιήστε τα σε σαλάτες. Μπορείτε επίσης να μαζέψετε τα νεαρά φύλλα ενώ η ρίζα αναπτύσσεται, αλλά προσπαθήστε να μην μαζέψετε περισσότερα από λίγα φύλλα από κάθε φυτό, καθώς μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη. 

   Μαρούλι 

 Το μαρούλι είναι μια από τις πιο γρήγορες καλλιέργειες που μπορείτε να καλλιεργήσετε. Φυτέψτε σπορόφυτα και θα έχετε έτοιμα φυτά σε περίπου 3 έως 4 εβδομάδες. Το μαρούλι αναπτύσσεται επίσης καλά σε γλάστρες και ζαρτινιέρες παραθύρων επειδή οι ρίζες του είναι ρηχές, Εάν το φυτέψετε σε γλάστρα, είναι πολύ εύκολο να το μετακινήσετε σε εσωτερικό χώρο για να το προστατεύσετε από τις χαμηλές θερμοκρασίες - διαφορετικά μπορείτε να το καλύψετε με λινάτσα ή κάποιο αντιπαγετικό ύφασμα. Αγαπάει το πηλώδες, υγρό αλλά καλά στραγγιζόμενο έδαφος ενώ τοποθετείτε σε θέσεις με μερική σκιά. Δοκιμάστε να φυτέψετε διαδοχικά τις αγαπημένες σας ποικιλίες (σγουρή σαλάτα, ίσιο μαρούλι ή λόλα)για σαλάτα όλη την εποχή

 

 Κουνουπίδι 

 Το κουνουπίδι αγαπά τον δροσερό καιρό, καθώς κρατά τα κεφάλια σφιχτά και πιο τρυφερά. Ανάλογα την ποικιλία χρειάζεται για να ωριμάσει από δύο έως τρεις μήνες. Ξεκινήστε τους σπόρους τον Ιούλιο για την παραγωγή μεταμοσχεύσεων, τα οποία μπορούν να φυτευτούν στις αρχές Αυγούστου ή αγοράστε σπορόφυτα για φύτευση στα τέλη του καλοκαιριού ή στις αρχές του Σεπτέμβρη. Κατάλληλες αποστάσεις φύτευσης για την καλλιέργεια του κουνουπιδιού είναι περίπου 40-50 εκατοστά επί της γραμμής και 60-80 εκατοστά μεταξύ των γραμμών φύτευσης. Δεν συνίσταται η καλλιέργεια του κουνουπιδιού σε γλάστρα.

  Μπρόκολο 

 Το μπρόκολο είναι φυτό ψυχρής εποχής και θέλει δροσερό περιβάλλον για να ευδοκιμήσει. Το φθινόπωρο του παρέχει δύο μεγάλα πλεονεκτήματα. Πρώτον, αν και τα εγκατεστημένα φυτά μπρόκολου μπορούν να ανεχθούν τον παγετό, τα τρυφερά σπορόφυτα δεν είναι τόσο ανθεκτικά. Οι παγετοί της άνοιξης μπορούν να τα σοκάρουν ή ακόμα και να τα σκοτώσουν. Επιπλέον, δεδομένου ότι τα άνθη του είναι μπουμπούκια ανθέων, ανοίγουν πιο αργά σε δροσερό καιρό. Αυτό σας προσφέρει περισσότερο χρόνο για τη συγκομιδή. Ιδανική θερμοκρασία είναι μεταξύ 15-20 βαθμών Κελσίου. Αγαπά τον ήλιο και το ανταποδίδει με την πλούσια παραγωγή του. Μπορείτε να φυτέψετε τα μπρόκολα και σε γλάστρα. Προτιμήστε μεγάλες γλάστρες βάθους 35 εκατοστών. 

   Σκόρδο 

 Χρειάζεται πολλή υπομονή για την καλλιέργεια του σκόρδου, καθώς οι βολβοί θα ωριμάσουν σε περίπου 6 μήνες. Ωστόσο, αξίζουν την αναμονή καθότι είναι μια καλλιέργεια πολύ χαμηλής συντήρησης. Τα σκόρδα πιθανότατα είναι τα τελευταία λαχανικά που θα φυτέψετε στον κήπο το φθινόπωρο (Οκτώβριο) πριν παγώσει το έδαφος . Για να φυτέψετε σκόρδο σε γλάστρα, χρησιμοποιήστε γλάστρες με βάθος τουλάχιστον 15 εκατοστά.

  Κρεμμύδι

  Η φύτευση των κρεμμυδιών σας στις αρχές του φθινοπώρου επιτρέπει την εύκολη εγκατάσταση του φυτού στις ψυχρότερες θερμοκρασίες . Τα κρεμμύδια παλεύουν με την έντονη ζέστη. Όχι μόνο μπορεί να επιβραδύνει και να αποτρέψει τη βλάστηση, αλλά μπορεί ακόμη και να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα με τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξή τους. Το φθινόπωρο, οι ακτίνες του ήλιου έχουν γίνει λιγότερο έντονες. Επιπλέον, η ποσότητα του ηλιακού φωτός μειώνεται κάθε μέρα που περνά. Αυτό, σε συνδυασμό με τις πιο χαμηλές θερμοκρασίες κάνουν θαύματα ώστε να επιτρέψουν στα κρεμμύδια να αναπτύξουν τις ρίζες τους με ευκολία. 

  Καρότα

 Τα καρότα όπως και τα παντζάρια είναι λαχανικά που τους αρέσει το δροσερό χώμα του φθινοπώρου. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες και διαφορετικοί τύποι, αναζητήστε ποικιλίες νάνων που αναπτύσσονται γρήγορα και ωριμάζουν σε περίπου 2 μήνες. Φυτέψτε τα τόσο στον κήπο όσο και σε ζαρτινιέρες με μεγάλο βάθος. Τα καρότα αποθηκεύονται έως και 3 μήνες στο ψυγείο, οπότε μια καλή συγκομιδή θα σας κρατήσει όλο το χειμώνα. Μην βιαστείτε να τα τραβήξετε, καθώς είναι καλύτερα όταν αφεθούν να ωριμάσουν πλήρως. 

   Αρακάς

 Τα μπιζέλια, τα οποία χρειάζονται περίπου 70 ημέρες για να αναπτυχθούν, είναι συνήθως μια ανοιξιάτικη καλλιέργεια επειδή προτιμούν τον δροσερό καιρό. Αλλά μπορείτε να τους δώσετε μια ευκαιρία για μια δεύτερη καλλιέργεια το φθινόπωρο, εάν τους δώσετε λίγη σκιά ή εάν τα φυτέψετε εκεί που είναι σκιασμένα από ψηλότερες καλλιέργειες . 

  Αργυρώ Θ. Ξανθοπούλου Γεωπόνος - Δημοσιογράφος 

Η πρώτη δημοσίευση έγινε στο ένθετο με τίτλο ΚΗΠΟΥΡΙΚΉ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής